Zmiany w systemie emerytalnym w Polsce od 2022 roku wprowadziły szereg nowości, które mają na celu poprawę sytuacji finansowej seniorów. Jednym z najważniejszych aspektów jest wprowadzenie tzw. „emerytury bez podatku”, co budzi wiele pytań wśród emerytów i rencistów. Jakie zasady obowiązują w 2026 roku i jakie korzyści niesie za sobą ta reforma?
Jakie są zasady emerytury bez podatku?
Od 1 stycznia 2022 roku emeryci i renciści w Polsce mogą korzystać z przywileju emerytury bez podatku, co oznacza, że świadczenia do wysokości 2 500 zł brutto miesięcznie są całkowicie zwolnione z podatku dochodowego. Jest to jedno z najważniejszych rozwiązań wprowadzonych w ramach Polskiego Ładu, które ma na celu wsparcie finansowe seniorów. Dzięki temu rozwiązaniu ponad 90% emerytów i rencistów w Polsce nie musi płacić podatku od swoich świadczeń.
Jednakże, dla osób, których świadczenia przekraczają tę kwotę, podatek dochodowy naliczany jest tylko od nadwyżki ponad 2 500 zł. Przykładowo, jeśli emerytura wynosi 2 700 zł, podatek płacony jest jedynie od 200 zł nadwyżki.
Kto korzysta z emerytury bez podatku?
Emerytura bez podatku obejmuje wszystkie osoby pobierające emerytury i renty, których łączna kwota brutto nie przekracza 2 500 zł miesięcznie. Oznacza to, że zarówno emeryci, jak i renciści mogą cieszyć się wyższymi świadczeniami netto, co jest szczególnie istotne w kontekście rosnących kosztów życia i inflacji.
Warto również podkreślić, że nie ma potrzeby składania żadnych dodatkowych wniosków ani formalności – zwolnienie z podatku jest automatyczne, a organ rentowy samodzielnie stosuje odpowiednie zasady.
Co z osobami mającymi różne źródła dochodów?
W przypadku osób, które pobierają więcej niż jedno świadczenie, takie jak emerytura i renta, zasady emerytury bez podatku działają nieco inaczej. Łączna kwota wszystkich świadczeń podlega sumowaniu i jeśli nie przekracza 2 500 zł brutto miesięcznie, senior nie płaci podatku dochodowego. Gdy suma świadczeń przewyższa ten próg, podatek jest naliczany jedynie od nadwyżki.
Na przykład, jeśli emerytura wynosi 1 550 zł, a renta 720 zł, co łącznie daje 2 270 zł, nie ma obowiązku płacenia podatku. Jednakże, przy emeryturze 1 800 zł i rencie 800 zł, co daje 2 600 zł, podatek zostanie naliczony od 100 zł nadwyżki.
Składka zdrowotna a emerytura bez podatku
Pomimo zwolnienia z podatku dochodowego, emeryci nadal muszą opłacać składkę zdrowotną, która wynosi 9% od całej kwoty brutto świadczenia. Składka ta jest automatycznie potrącana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) lub Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS), co oznacza, że emeryci nadal otrzymują kwotę netto niższą niż brutto.
Waloryzacja i dodatkowe świadczenia w 2026 roku
Co roku, 1 marca, emerytury i renty w Polsce podlegają waloryzacji, której celem jest zrekompensowanie wzrostu cen i inflacji. W 2026 roku waloryzacja wyniosła 5,5%, co oznacza, że świadczenia wzrosły o ten wskaźnik lub o gwarantowaną kwotę minimalną, w zależności od tego, która forma była korzystniejsza.
Dodatkowo, w kwietniu 2026 roku emeryci otrzymali trzynastą emeryturę, równą najniższej emeryturze obowiązującej od 1 marca 2026 roku. Wyniosła ona 1 878,91 zł brutto. Niestety, trzynasta emerytura nie jest zwolniona z podatku, co oznacza, że od nadwyżki ponad 2 500 zł naliczany jest podatek dochodowy oraz składka zdrowotna.
Jakie są korzyści z wprowadzonych zmian?
Główną korzyścią z wprowadzenia emerytury bez podatku jest zwiększenie kwoty netto, jaką otrzymują seniorzy, co ma na celu poprawę ich sytuacji finansowej. W praktyce oznacza to, że emeryci mogą cieszyć się wyższymi świadczeniami, co jest szczególnie ważne w kontekście rosnących kosztów życia i inflacji.
Jednakże, należy pamiętać, że mimo zwolnienia z podatku, emeryci nadal muszą opłacać składkę zdrowotną, co wpływa na ostateczną kwotę, jaką otrzymują „na rękę”.
Jakie są wady reformy „emerytury bez podatku”?
Pomimo licznych korzyści, reforma „emerytury bez podatku” ma również swoje wady. Jednym z głównych problemów jest obowiązkowa składka zdrowotna, której wysokość wynosi 9% i nie podlega odliczeniu od podatku. To oznacza, że nawet jeśli świadczenia są wolne od podatku dochodowego, to emeryci i tak nie otrzymują pełnej kwoty brutto.
Kolejnym problemem jest inflacja, która „zjada” realne korzyści finansowe uzyskane ze zwolnienia z podatku. Rosnące ceny leków, usług medycznych i codziennych produktów sprawiają, że wielu seniorów odczuwa, że ich sytuacja finansowa nie poprawiła się tak, jak oczekiwali.
Zbieg świadczeń a emerytura bez podatku
Dla osób pobierających więcej niż jedno świadczenie, takich jak emerytura i renta z tytułu niezdolności do pracy, zasady emerytury bez podatku mogą być bardziej skomplikowane. W takich przypadkach łączna kwota wszystkich świadczeń jest sumowana i jeśli nie przekracza 2 500 zł miesięcznie, podatek dochodowy nie jest naliczany. Jednak, jeśli suma przekracza ten próg, podatek jest pobierany jedynie od nadwyżki.
Podsumowanie zmian w systemie emerytalnym
Reforma podatkowa wprowadzona w 2022 roku przyniosła istotne zmiany w systemie emerytalnym, z których największą jest zwolnienie z podatku dochodowego dla świadczeń do 2 500 zł brutto miesięcznie. Chociaż jest to znaczące wsparcie dla wielu seniorów, nie rozwiązuje ono wszystkich problemów finansowych, z jakimi borykają się emeryci w Polsce.
Warto również pamiętać, że mimo zwolnienia z podatku, seniorzy nadal muszą opłacać składkę zdrowotną, a rosnące koszty życia mogą wpływać na realną wartość uzyskanych korzyści. Dlatego też reforma ta powinna być traktowana jako jeden z elementów szerszej polityki społecznej, która uwzględnia różnorodne aspekty wspierania osób starszych.
Co warto zapamietać?:
- Od 1 stycznia 2022 roku emerytury do 2 500 zł brutto miesięcznie są zwolnione z podatku dochodowego, co dotyczy ponad 90% emerytów i rencistów w Polsce.
- Osoby z łącznymi świadczeniami (emerytura + renta) do 2 500 zł brutto nie płacą podatku, a podatek naliczany jest tylko od nadwyżki.
- Emeryci muszą opłacać składkę zdrowotną w wysokości 9% od całej kwoty brutto, co wpływa na ostateczną kwotę netto.
- Waloryzacja emerytur w 2026 roku wyniosła 5,5%, a trzynasta emerytura wyniosła 1 878,91 zł brutto, ale nie jest zwolniona z podatku.
- Reforma „emerytury bez podatku” nie rozwiązuje wszystkich problemów finansowych seniorów, zwłaszcza w kontekście rosnącej inflacji i kosztów życia.
