Opodatkowanie emerytur w Polsce to temat, który budzi wiele emocji i pytań. Wprowadzone zmiany w systemie podatkowym miały na celu poprawę sytuacji finansowej seniorów, ale jak to wygląda w praktyce? Przyjrzyjmy się bliżej zasadom dotyczącym podatku od emerytur w 2025 roku i zobaczmy, jakie korzyści oraz obowiązki wynikają z nowych przepisów.
Jakie są podstawowe zasady opodatkowania emerytur?
Od 1 stycznia 2022 roku w Polsce obowiązuje tzw. „emerytura bez podatku”, co oznacza, że seniorzy otrzymujący emerytury i renty do wysokości 2 500 zł brutto miesięcznie są zwolnieni z podatku dochodowego (PIT). To rozwiązanie miało na celu poprawę sytuacji finansowej osób starszych. W 2025 roku niemal 90-95% emerytów i rencistów korzysta z tego zwolnienia, co stanowi około 8 milionów osób.
W przypadku przekroczenia progu 2 500 zł, podatek dochodowy jest naliczany jedynie od nadwyżki. Stawka podatku wynosi wtedy 12% dla dochodów do 120 000 zł rocznie. Dodatkowo, kwota wolna od podatku wynosi 30 000 zł rocznie, co wpływa na ulgę podatkową emerytów.
Składka zdrowotna a emerytura
Należy pamiętać, że mimo zwolnienia z podatku, emeryci nadal są zobowiązani do opłacania składki zdrowotnej, która w 2025 roku wynosi 9% od kwoty brutto emerytury. Składka ta jest odprowadzana automatycznie przez ZUS lub KRUS, co oznacza, że emerytury netto są zawsze niższe od kwot brutto, nawet przy zwolnieniu z podatku.
Jak wygląda sytuacja z trzynastą emeryturą i waloryzacją świadczeń?
Rok 2025 przyniósł seniorom zarówno waloryzację emerytur, jak i wypłatę trzynastej emerytury. Waloryzacja wyniosła od 5,5% do 5,8%, co spowodowało, że niektóre świadczenia przekroczyły próg 2 500 zł i zaczęły podlegać podatkowi dochodowemu. Trzynasta emerytura, wypłacona w kwietniu 2025 roku, wyniosła 1 878,91 zł brutto, ale nie była zwolniona z podatku, co oznaczało, że od jej kwoty pobierano zarówno podatek dochodowy, jak i składkę zdrowotną.
Wpływ waloryzacji na opodatkowanie
Waloryzacja emerytur ma na celu zrekompensowanie wzrostu cen i inflacji, jednak dla niektórych emerytów oznacza to również przekroczenie progu wolnego od podatku i konieczność płacenia podatku od nadwyżki. W praktyce oznacza to, że nawet niewielki wzrost świadczenia może skutkować naliczeniem podatku od kwoty przekraczającej 2 500 zł.
Jakie są zasady składania zeznań podatkowych przez emerytów?
Seniorzy, których emerytury nie przekraczają 2 500 zł brutto miesięcznie, nie są zobowiązani do składania zeznań podatkowych. Organ rentowy, taki jak ZUS czy KRUS, automatycznie stosuje zasady zwolnienia z podatku. Jednakże, w sytuacjach, gdy emerytura jest łączona z innymi dochodami, np. z wynajmu czy pracy dorywczej, konieczne jest złożenie deklaracji podatkowej, aby rozliczyć całość dochodów.
- Emerytura do 2 500 zł brutto – brak obowiązku składania PIT.
- Emerytura do 2 500 zł + dodatkowy dochód – obowiązek rozliczenia całości dochodów.
- Wspólne rozliczenie z małżonkiem – zalecane, może obniżyć podatek.
- Emerytura powyżej 2 500 zł brutto – PIT składany standardowo.
Wspólne rozliczenie z małżonkiem
Wspólne rozliczenie podatkowe jest korzystne, szczególnie gdy jeden z małżonków uzyskuje dochody podlegające opodatkowaniu. Pozwala to na obniżenie wysokości należnego podatku w gospodarstwie domowym, co jest istotne w przypadku emerytur i dodatkowych źródeł dochodu.
Jakie są korzyści i ograniczenia reformy „emerytury bez podatku”?
Reforma „emerytury bez podatku” miała być znaczącym wsparciem dla seniorów, jednak jej efekty są oceniane różnie. Dla seniorów z najniższymi emeryturami, które i tak nie były opodatkowane dużymi podatkami, korzyści są niewielkie, ponieważ muszą oni ponosić pełen koszt składki zdrowotnej, której nie można odliczyć od podatku.
Seniorzy, których emerytury oscylują wokół progu 2 500 zł brutto, faktycznie odczuli poprawę, gdyż ich świadczenia netto są teraz wyższe niż kilka lat temu.
Nie należy jednak zapominać o inflacji i wzroście cen, które pochłaniają znaczną część dodatkowych środków, co sprawia, że wielu emerytów nie odczuwa znaczącej poprawy sytuacji finansowej.
Zbieg świadczeń a opodatkowanie
W przypadku pobierania więcej niż jednego świadczenia, np. emerytury i renty, zasada „emerytury bez podatku” działa nieco inaczej. Łączna kwota wszystkich świadczeń podlega sumowaniu, a jeśli nie przekracza 2 500 zł brutto, nie jest opodatkowana. Podatek naliczany jest jedynie od nadwyżki, co może wpłynąć na sytuację finansową seniorów.
Podsumowując, opodatkowanie emerytur w 2025 roku w Polsce jest uregulowane przepisami, które mają na celu wsparcie seniorów poprzez zwolnienie z podatku dochodowego do pewnej kwoty. Jednakże, obowiązkowe składki zdrowotne oraz dodatkowe świadczenia, takie jak trzynasta emerytura, wciąż wpływają na wysokość netto emerytur, co sprawia, że sytuacja finansowa emerytów nie zawsze jest tak korzystna, jak się wydaje. Ważne jest, aby seniorzy byli świadomi tych zasad i odpowiednio planowali swoje finanse.
Co warto zapamietać?:
- Emerytury do 2 500 zł brutto miesięcznie są zwolnione z podatku dochodowego (PIT) od 1 stycznia 2022 roku.
- W 2025 roku około 90-95% emerytów korzysta z tego zwolnienia, co obejmuje około 8 milionów osób.
- Podatek dochodowy wynosi 12% dla dochodów powyżej 2 500 zł, z kwotą wolną od podatku wynoszącą 30 000 zł rocznie.
- Emeryci są zobowiązani do opłacania składki zdrowotnej w wysokości 9% od kwoty brutto emerytury.
- Wspólne rozliczenie z małżonkiem może obniżyć wysokość podatku, szczególnie przy dodatkowych dochodach.
